“Water is ontzettend belangrijk. We hebben vaak dorst en dit water is vers en goed om te drinken.” Joshua Daniël stopt even met graven terwijl het werk om hem heen onverminderd doorgaat. Hier wordt hard gewerkt aan een nieuwe zanddam; dé oplossing voor het watertekort in Kitui, het gebied in Kenia waar hij woont.

In Kitui wonen meer dan een miljoen mensen. Slechts een derde daarvan heeft toegang tot water. In sommige plaatsen moet men wel tien kilometer lopen voor water. Dit wordt meestal gedaan door de kinderen. Ze moeten daardoor om 04.00 uur ’s ochtends op, of halen na school water, in het donker, als het onveilig is.

Wat is een zanddam?
Red een Kind heeft met de overheid gekeken naar plekken waar (nieuwe) waterpunten hard nodig zijn. Daar bouwen we zanddammen. Een zanddam, gemaakt van cement en puin, zorgt ervoor dat zand ophoopt. Dit zand neemt water op en zo ontstaat er een ondergronds waterreservoir. Zo kan men, het hele jaar door, makkelijker water vinden.

‘Dit gaat alles veranderen’
Red een Kind werkt altijd samen met de gemeenschap, zo ook hier. Alle mensen worden gemobiliseerd om mee te helpen. Eerst wordt de oude constructie verwijderd, het puin gebruiken we voor een nieuwe dam. Mary heeft haar jongste dochter Naomi (2 jaar) meegenomen naar de zanddam, waar ze met een groepje vrouwen het puin van de oude dam uitzoekt. Ze vertelt: “Ik zit in een zelfhelpgroep en zou graag fruitbomen planten en een moestuin aanleggen om mijn gezin te voeden, maar dat is nu nog onmogelijk omdat er geen water is. Mijn kinderen moeten elke dag negen kilometer lopen om water te halen, daardoor kunnen ze geen huiswerk maken en beginnen ze al heel erg moe aan de schooldag. Ik word zo ontzettend blij van het idee dat water zo dichtbij is. Dit gaat alles veranderen voor mij en ons hele dorp.”

School en water
Vlakbij een school in Kitui ligt de (droge) bedding van een rivier. Ook hier gaat Red een Kind aan de slag met een dam, waardoor er schoon water beschikbaar komt voor de school. “We komen vaak dorstig op school, en dan is daar geen water voor ons”, vertelt de twaalfjarige Robert Peter. Justus, zijn leerkracht, vult aan: “Kinderen lijden nu vaak aan ziekten door vervuild water, soms komen kinderen niet omdat ze water moeten halen voor hun familie. Deze zanddam zal echt heel veel veranderen voor de school en het leren van de kinderen ook heel erg bevorderen. Ze zullen vaker naar school komen en we kunnen ze leren hoe ze groente en fruit moeten verbouwen.”

Aan de slag
Joshua Daniël graaft een diepe kuil op de plek waar de nieuwe dam moet komen. Het is twaalf uur, en warm maar hij gaat onvermoeid door met de mannen die ook met mokers en houwelen een plek maken voor ‘hun’ nieuwe dam. “Water is heel belangrijk”, vertelt hij. “Ik zit in een jongerengroep en we zouden zo graag bomen planten om dit gebied weer groener te maken. Nu moet ik nog tien kilometer lopen om water te vinden, maar op deze manier wordt de afstand zo kort dat we aan de slag kunnen met onze plannen!”

Uit armoede groeien
Niet alle dorpen in Kitui liggen in de buurt van een rivier. In één van die dorpen legden we daarom, samen met dorpsbewoners, een waterbassin aan. Een zelfhulpgroep deelt dat ze hebben geholpen met het uitgraven van het gat. Ze zijn trots dat het gelukt is. Dankzij het water uit dit waterreservoir kunnen deze mensen weer aan het werk om zélf verder te groeien uit armoede.

3.000 hygiënepakketten, 2.000 onderdakpakketten, voorlichting over hygiëne en in totaal ruim 57.700 mensen bereikt. Dat is het effect van een noodhulpactie van Red een Kind in Somalië. Afgelopen half jaar werkten we daar samen met de Dutch Relief Alliance (DRA).

El Niño, een natuurverschijnsel waarbij koel zeewater sterk opwarmt, veroorzaakt onder andere hevige regenval in Somalië. Als gevolg hiervan stroomden eind vorig jaar rivieren over en kwamen hele gebieden onder water te staan. Huizen stortten in en landbouwgronden werden verwoest, waardoor oogsten en vee verloren gingen.

Beter onderdak
Duizenden gezinnen sloegen op de vlucht en belandden in vluchtelingenkampen. Deze zijn inmiddels overvol. Veel gezinnen leven er in provisorische tenten of onder plastic zeilen. Zonder fatsoenlijk onderdak zijn mannen, vrouwen en kinderen kwetsbaar voor gezondheidsproblemen en ook privacy is er niet.

Een informeel opvangkamp in het zuiden van Somalië

In dit soort kampen verleende Red een Kind (nood)hulp. Bijvoorbeeld door voorlichting te geven over hygiëne en mensen te trainen die op hun beurt ook weer deze voorlichting kunnen geven. Daarnaast was de hulp heel praktisch: we deelden bijvoorbeeld onderdakpakketten uit. Zo’n pakket bestaat uit zeilen, touw en haringen. Het biedt een gezin niet alleen bescherming tegen zon, zand of regen, maar geeft ook privacy en veiligheid. Hoewel dit een tijdelijke oplossing is, is het tegelijk een eerste stap voor een gezin naar het weer oppakken van hun leven.

Hoe gaat dat uitdelen in zijn werk?
Bij het uitdelen van hulpgoederen werken we nauw samen met plaatselijke autoriteiten en lokale leiders. Hierbij wordt erop toegezien dat de meest kwetsbare mensen de hulp ook echt ontvangen, zoals eenpersoonshuishoudens en ouderen. Het transport van de goederen is een hele uitdaging. Wegen zijn slecht begaanbaar – als ze er al zijn, en de veiligheid onderweg is echt een probleem.

Onderdakpakketten liggen klaar om uitgedeeld te worden

Beter beschermd
De alleenstaande moeder Fartun is een van de mensen die hulp ontving. Ze vertelt: “Waar wij woonden, overstroomde de rivier het dorp. Het regende te hard en ineens ging het heel snel. We konden niets uit ons huis meenemen; alles stond binnen de kortste keren onder water. We hadden geen andere keuze dan hierheen te komen.” Fartun en haar kinderen wonen nu al een paar maanden in het kamp, dus ze is heel dankbaar voor de geboden hulp. “Dit is wat we zo hard nodig hadden. Met dit pakket kunnen we ons onderdak verbeteren. Ik zal het dak bedekken met het plastic zeil en het dan vastmaken met de pinnen en vastbinden met het touw. Dat is erg handig bij regen of hete zon. Het beschermt onze spullen tegen weersinvloeden. Mijn gezin is hierdoor beter beschermd. Het waait hier hard en nu komt er nog veel zand binnen. Dat is niet goed voor het eten en andere dingen. Het onderdakpakket beschermt ons daar ook tegen. Ik waardeer jullie voor de spullen en de steun.”

Fartun kwam een van de 2.000 onderdakpakketten halen

Dutch Relief Alliance
De Dutch Relief Alliance (DRA) bestaat uit veertien Nederlandse humanitaire organisaties die samenwerken met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en veel lokale organisaties om (nood)hulp te bieden in landen als Somalië en Zuid-Soedan.

© Foto’s: Medair